14.Oct.2013 Waarom slapen we eigenlijk?

Zeker in tijden waarin ik mijzelf kiplekker voel, het lekker op werk gaat, lijk ik goed om te gaan met te weinig slaap. Nachten van 4-5 uur gaan mij prima af. Het lijkt alsof er te weinig uren in de dag zitten. Slapen is dan zonde van de tijd. Terwijl op juist andere dagen ik heel erg slaperig kan zijn en dat nachten van 12-14 uur slaap dan heel gewoon zijn. Ik heb altijd geleerd dat 8 uur per dag de juiste hoeveelheid is, of voor mensen met een maatje meer en die willen afvallen zelfs 9 uur.

Als je dan ook nog eens hoort dat je 36% van je tijd op aarde slapend doorbrengt (tegen de tijd dat je 90 bent, heb je gewoon 32 jaar slapend door gebracht!), ben ik eigenlijk wel benieuwd naar het hoe en waarom van slapen.

Naar aanleiding van dit filmpje van Russel Foster op TED stelde ik mijzelf de vraag: … waarom slapen we eigenlijk?

Allereerst heeft onderzoek aangetoont dat je concentratie naar beneden gaat als je moe bent, je hersenen werken minder en je probleemoplossend vermogen wordt minder. Denk aan een lange auto-rit, of moeilijke rekensommen op school. Doe je dit te lang, word je moe. Hierdoor is het soms verstandig om je hersenen een break te geven. Even rust van alles. Een echte time-out. Je gaat, als je slaapt, als het ware in Energy Saving – mode.

Thomas A. Wehr van het National Institute of Mental Health in Bethesda, Maryland in de VS, toonde in 1994 aan dat de natuurlijke slaapbehoefte afhangt van de lengte van de nacht. Hij voerde een experiment met acht proefpersonen uit, die elke nacht 14 uur in een donkere ruimte moesten doorbrengen, waarin ze alleen maar mochten rusten of slapen.

De eerste nacht sliepen ze gemiddeld 10,7 uur, en in het vier weken durende experiment kwam er een gemiddelde nachtelijke slaap uit van 8,9 uur. Dat is stukken langer dan de 7,2 uur die de proefpersonen sliepen toen ze onder normale omstandigheden leefden.

De techniek achter het slapen

Onderzoekers verdelen de slaap in vier fasen: N1, N2, N3 en REM, waarvan de eerste drie samen non-REM of NREM worden genoemd. Bij de mens bestaat de slaap uit verschillende cycli van zo’n 90 minuten, die doorgaans beginnen in fase N1, daarna fase N2 en N3 doorlopen en dan – vaak via N2 – eindigen met de REM-fase. In het totaal is dit ongeveer 7,5 uur.

Elke cyclus kan echter variaties op dit patroon vertonen; de perioden met REM-slaap worden in de loop van de nacht langer, en de diepe N3-slaap komt vaak alleen in de eerste slaapcycli voor.

De slaap kan onderbroken worden door korte perioden waarin je bijna helemaal wakker wordt, vaak rond een REM-slaap, wanneer je het meeste droomt. En elke fase wordt gekenmerkt door bepaalde hersengolven met een zekere frequentie en typische oog- en spierbewegingen.  Bij dieren is dit erg goed te zien, denk aan een hond of kat die ” eng droomt”  en stuiptrekkingen heeft.

Onderzoekers hebben dan ook het idee dat door de wisselende duur, de slaapbehoefte bij mensen en dieren vooral een aanpassing aan hun leefwijze is, en dat er dus niet zozeer sprake is van een noodzaak maar van een praktische indeling van het etmaal.

De vraag is nu of wij mensen er vrij voor kunnen kiezen om minder te slapen, zodat we meer tijd voor andere leuke dingen overhouden, of dat dit niet het geval is.

‘Wij mensen kunnen moeilijk zonder slaap, want we zijn aan een bepaalde hoeveelheid gewend, en ons lichaam functioneert optimaal in de wakkere uren. Een verandering van slaappatroon zal op een of andere manier van invloed zijn op de gezondheid,’ aldus Jerome Siegel, slaap onderzoeker aan de University of California in Los Angeles.

Hij benadrukt echter dat we al volop bezig zijn om onze slaapgewoontes te veranderen: ‘Miljoenen of misschien zelfs miljarden mensen onderdrukken hun slaapbehoefte nu al met behulp van bijvoorbeeld cafeïne, zonder dat dit echt fysiologische consequenties lijkt te hebben.’

Bovendien ziet het ernaar uit dat het slaappatroon van mensen veranderd is sinds elektrisch licht zo’n 100 jaar terug standaard begon te worden. Vóór die tijd liepen de bedtijden meer gelijk met het invallen van de duisternis, en vooral in de winter was het normaal om kort na zonsondergang naar bed te gaan en op te staan als de haan kraaide. Sommige antropologen denken dat mensen toen gemiddeld twee uur langer sliepen dan nu, en dat de slaap vaak onderbroken was door een paar uur waarin ze wakker waren en in bed bleven liggen, of wellicht opstonden om wat te gaan doen.

Tegenwoordig heb je met apparatuur als Radio, of Ambilight wekkers een veel natuurlijkere manier van wakker worden. Toch blijft het soms lekker om uit te slapen 🙂

Eigenlijk is slapen dus best belangrijk…

Comments Off on Waarom slapen we eigenlijk?

Pages

Categories

  • Archives

  • Skype

    Call MindJudo - Laurens van Gunst klik hier voor direct contact via Skype!
  • Facebook

  • Follow me on Twitter

  • Contact info

    Mobile: +31615259234

    Email: info@mindjudo.nl

Meta